Εγκαίνια της περιοδικής έκθεσης Γράμματα από το “Υπόγειο”.

Εγκαίνια της περιοδικής έκθεσης

Γράμματα από το “Υπόγειο”.

Γραφή στη Μεθώνη Πιερίας, ύστερος 8ος - πρώιμος 7ος αι. π.Χ.

Διάρκεια έκθεσης: 12 Σεπτεμβρίου 2013 - 31 Δεκεμβρίου 2014

Εγκαίνια έκθεσης: Πέμπτη 12 Σεπτεμβρίου 2013, ώρα: 19:30

Γράμματα από το “Υπόγειο”.

Γραφή στη Μεθώνη Πιερίας

ύστερος 8ος - πρώιμος 7ος αι. π.Χ

Η αρχαία Μεθώνη είναι μία από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές θέσεις της Μακεδονίας. Βρίσκεται στη βόρεια Πιερία, στη δυτική ακτή του Θερμαϊκού Κόλπου κοντά στις νότιες εκβολές του Αλιάκμονα.

Οι ανασκαφές που διενεργούνται από την ΚΖ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων από το 2003 μέχρι σήμερα έχουν φέρει στο φως σημαντικότατα ευρήματα, τα οποία «ξεδιπλώνουν» πτυχές της ιστορίας αυτής της ακμαίας πόλης. Ένα από τα ευρήματα με μεγάλη ιστορική και αρχαιολογική σημασία προέρχεται από το «Υπόγειο», μια υπόσκαφη κατασκευή, όπου βρέθηκαν 191 ενεπίγραφα αγγεία, τα περισσότερα από τα οποία χρονολογούνται τον ύστερο 8ο και τον πρώιμο 7ο αι. π.Χ. Πρόκειται για μια δυσερμήνευτη κατασκευή, πιθανόν αποθηκευτικού χαρακτήρα, η οποία λόγω στατικών προβλημάτων δεν ολοκληρώθηκε ποτέ και επιχώθηκε βιαστικά λίγο μετά το 700 π.Χ. με κάθε είδους υλικά (δηλαδή όστρακα, ξύλα, τμήματα λίθινων μητρών από μεταλλουργικές δραστηριότητες, σκωρίες χαλκού και σιδήρου, πήλινες χοάνες κατεργασίας χαλκού και χρυσού κ.ά.). Στο εσωτερικό του ‘Υπογείου’ βρέθηκαν αγγεία όλων των τύπων: αποθηκευτικά, μαγειρικά, εμπορικοί αμφορείς, αγγεία για το σερβίρισμα και την κατανάλωση υγρών και τροφής. Η προέλευσή τους ποικίλλει: τοπικά, κορινθιακά, αττικά, ευβοϊκά, κυκλαδικά, ιωνικά, αιολικά, αλλά και φοινικικά.

Η σπουδαιότητα του ευρήματος έγκειται στο γεγονός ότι από τον 8ο αι. π.Χ., όταν άρχισε να χρησιμοποιείται η αλφαβητική γραφή στον ελλαδικό χώρο, υπάρχουν ελάχιστες επιγραφές και επιγραφικά τεκμήρια, και συνεπώς τα ενεπίγραφα αγγεία της Μεθώνης είναι πραγματικά πολύτιμα. Ειδικότερα για τη Μακεδονία πρόκειται για τα πρωιμότερα μέχρι σήμερα επιγραφικά ευρήματα.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης αποφάσισε με ενθουσιασμό να εντάξει το εύρημα της Μεθώνης στο πρόγραμμα των περιοδικών του εκθέσεων αναγνωρίζοντας τη σπουδαιότητα και τη μοναδικότητά του.

Η έκθεση έχει δύο στόχους. Πρώτον, να αναδείξει ένα σημαντικό εύρημα, το οποίο αφορά τόσο την επιστημονική κοινότητα όσο και το ευρύ κοινό, δίνοντας την ευκαιρία να συζητηθούν σημαντικά ιστορικά και αρχαιολογικά ζητήματα που σχετίζονται με τον ελληνικό αποικισμό, τη χρήση του αλφαβήτου, τις διαλέκτους, τις απαρχές της ποίησης, το συμπόσιο, αλλά και τα εμπορικά δίκτυα της Ανατολικής Μεσογείου κατά τους κρίσιμους αιώνες, τον 8ο και 7ο αι. π.Χ. Και δεύτερον, να παρακινήσει τους επισκέπτες να συνδέσουν το παρελθόν με το παρόν, και μάλιστα οι νεότεροι από αυτούς να αντιληφθούν το μακραίωνο ταξίδι της ελληνικής γλώσσας από τότε ώς τις μέρες μας, από την καθημερινότητα μιας αρχαίας πόλης στα παράλια της Πιερίας στη δική μας πολυκύμαντη καθημερινότητα.

     Η έκθεση πραγματοποιείται σε συνεργασία με την ΚΖ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, την Επιτροπή Ερευνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων.

     Ο κατάλογος της έκθεσης διατίθεται στο πωλητήριο του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης.

Χορηγός: Επιτροπή Ερευνών Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ:

             

Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης
Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων, Τεκμηρίωσης και Δημοσιευμάτων

Μ. Ανδρόνικου 6,ΤΘ 506 19
540 13 Θεσσαλονίκη
Τηλ. 2310 830538
Fax 2310 861306
www.amth.gr
-------
Archaeological Museum of Thessaloniki
Department of Public Relations, Documentation and Publications
6, M. Andronikou Str.
PO Box 506 19
Postal Code 540 13, Thessaloniki
Tel. (0030) 2310 830538
Fax (0030) 2310 861306
www.amth.gr
-----------------------------------

ΤΑ ΔΕΛΦΙΚΑ ΠΑΡΑΓΓΕΛΜΑΤΑ

Μήπως πρέπει να ξεκινήσουμε επιτέλους  να διδάσκουμε τους εαυτούς μας και τα παιδιά μας την αρχαία ελληνική μας γλώσσα και ιστορία;

Τα Δελφικά Παραγγέλματα, που είναι γραμμένα στους τοίχους του Πρόναου του Απόλλωνα, σε στήλες και άλλες θέσεις του Μαντείου των Δελφών, είναι οι εντολές που άφησαν στους Έλληνες οι Σοφοί της Αρχαίας Ελλάδος.Μιά πολύτιμη κληρονομιά γνώσης και σοφίας για τις επερχόμενες γενεές!!!........                    

Tα 147 Δελφικά Παραγγέλματα ή Πυθίας Γράμματα ήταν λιτά αποφθέγματα ελαχίστων λέξεων και ανήκαν στους 7 Σοφούς της αρχαιότητας:
Τον Θαλή τον Μιλήσιο, τονΠιττακό τον Μυτιληναίο, τονΒία τον Πρινέα, τονΣόλωνα τον Αθηναίο, τον Κλεόβουλο τον Ρόδιο, τον Περίανδρο τον Κορίνθιο,

και τον Χίλωνα τον Λακεδαιμόνιο.

Ως σπουδαιότερα θεωρούνται τα:

 ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ    (Να γνωρίσεις τον εαυτόν σου) και το
ΜΗΔΕΝ ΑΓΑΝ     (Να κάνεις τα πάντα με μέτρο, αποφεύγωντας τις υπερβολές)
Έπου θεώ.     Ακολούθα τον θεό.

  Νόμω πείθου.   Να πειθαρχείς στο Νόμο.
  Θεούς σέβου.   Να σέβεσαι τους θεούς.
  Γονείς αίδου.   Να σέβεσαι τους γονείς σου.
  Ηττώ υπέρ δικαίου.   Να καταβάλεσαι για το δίκαιο.
  Γνώθι μαθών.   Γνώρισε αφού μάθεις.
  Ακούσας νόει.    Κατανόησε αφού ακούσεις.
  Σαυτόν ίσθι.   Γνώρισε τον εαυτό σου.
  Εστίαν τίμα.   Να τιμάς την εστία σου.
  Άρχε σεαυτού.   Να κυριαρχείς τον εαυτό σου.
  Φίλους βοήθει.   Να βοηθάς τους φίλους.
  Θυμού κράτε.   Να συγκρατείς το θυμό σου.
  Όρκω μη χρω.   Να μην ορκίζεσαι.
  Φιλίαν αγάπα.   Να αγαπάς τη φιλία.
  Παιδείας αντέχου.   Να προσηλώνεσαι στην εκπαίδευσή σου.
  Σοφίαν ζήτει.   Να αναζητάς τη σοφία.
  Ψέγε μηδένα.   Να μην κατηγορείς κανένα.
  Επαίνει αρετήν.   Να επαινείς την αρετή.
  Πράττε δίκαια.   Να πράττεις δίκαια.
  Φίλοις ευνόει.   Να ευνοείς τους φίλους.
  Εχθρούς αμύνου.   Να προφυλάσσεσαι από τους εχθρούς.
  Ευγένειαν άσκει.   Να είσαι ευγενής.
  Κακίας απέχου.   Να απέχεις από την κακία.
  Εύφημος ίσθι.   Να έχεις καλή φήμη.
  Άκουε πάντα.   Να ακούς τα πάντα.
  Μηδέν άγαν.   Να μην υπερβάλλεις.
 Χρόνου φείδου.   Να μη σπαταλάς το χρόνο.
 Ύβριν μίσει.   Να μισείς την ύβρη.
 Ικέτας αίδου.   Να σέβεσαι τους ικέτες.
 Υιούς παίδευε.   Να εκπαιδεύεις τους γιους σου.
 Έχων χαρίζου.   Όταν έχεις, να χαρίζεις.
 Δόλον φοβού.   Να φοβάσαι το δόλο.
 Ευλόγει πάντας.   Να λες καλά λόγια για όλους.
Φιλόσοφος γίνου.   Να γίνεις φιλόσοφος.
Όσια κρίνε.   Να κρίνεις τα όσια.
Γνους πράττε.    Να πράττεις με επίγνωση.
Φόνου απέχου.   Να μη φονεύεις.
Σοφοίς χρω.   Να συναναστρέφεσαι με σοφούς.
Ήθος δοκίμαζε.   Να επιδοκιμάζεις το ήθος.
Υφορώ μηδένα.   Να μην είσαι καχύποπτος.
Τέχνη χρω.   Να ασκείς την Τέχνη.
Ευεργεσίας τίμα.   Να τιμάς τις ευεργεσίες.
Φθόνει μηδενί.   Να μη φθονείς κανένα.
Ελπίδα αίνει.   Να δοξάζεις την ελπίδα.
Διαβολήν μίσει.   Να μισείς τη διαβολή.
Δικαίως κτω.   Να αποκτάς δίκαια.
Αγαθούς τίμα.   Να τιμάς τους αγαθούς.
Αισχύνην σέβου.   Να σέβεσαι την εντροπή.
Ευτυχίαν εύχου.    Να εύχεσαι ευτυχία.
Εργάσου κτητά.  Να κοπιάζεις για πράγματα άξια κτήσης.
Έριν μίσει.   Να μισείς την έριδα.
Όνειδος έχθαιρε.   Να εχθρεύεσαι τον χλευασμό.
Γλώσσαν ίσχε.   Να συγκρατείς τη γλώσσα σου.
Yβριν αμύνου.   Να προφυλάσσεσαι από την ύβρη.
 Κρίνε δίκαια.   Να κρίνεις δίκαια.
Λέγε ειδώς.   Να λες γνωρίζοντας.
Βίας μη έχου.   Να μην έχεις βία.
Ομίλει πράως.   Να ομιλείς με πραότητα.
Φιλοφρόνει πάσιν.   Να είσαι φιλικός με όλους.
Γλώττης άρχε.   Να κυριαρχείς τη γλώσσα σου.
Σεαυτόν ευ ποίει.   Να ευεργετείς τον εαυτό σου.
Ευπροσήγορος γίνου.   Να είσαι ευπροσήγορος.
Αποκρίνου εν καιρώ.   Να αποκρίνεσαι στον κατάλληλο καιρό.
Πόνει μετά δικαίου.   Να κοπιάζεις δίκαια.
Πράττε αμετανοήτως.   Να πράττεις με σιγουριά.
Αμαρτάνων μετανόει.   Όταν σφάλλεις, να μετανοείς.
Οφθαλμού κράτει.   Να κυριαρχείς των οφθαλμών σου.
Βουλεύου χρήσιμα.   Να σκέπτεσαι τα χρήσιμα.
Φιλίαν φύλασσε.   Να φυλάττεις τη φιλία.
Ευγνώμων γίνου.   Να είσαι ευγνώμων.
Ομόνοιαν δίωκε.   Να επιδιώκεις την ομόνοια.
Άρρητα μη λέγε.   Να μην λες τα άρρητα.
Έχθρας διάλυε.   Να διαλύεις τις έχθρες.
Γήρας προσδέχου.   Να αποδέχεσαι το γήρας.
Επί ρώμη μη καυχώ.   Να μην καυχιέσαι για τη δύναμή σου.
Ευφημίαν άσκει.   Να επιδιώκεις καλή φήμη.
Απέχθειαν φεύγε.   Να αποφεύγεις την απέχθεια.
Πλούτει δικαίως.   Να πλουτίζεις δίκαια.
Κακίαν μίσει.   Να μισείς την κακία.
Μανθάνων μη κάμνε.   Να μην κουράζεσαι να μαθαίνεις.
Ους τρέφεις αγάπα.   Να αγαπάς αυτούς που τρέφεις.
Απόντι μη μάχου.   Να μην μάχεσαι αυτόν που είναι απών.
Πρεσβύτερον αιδού.   Να σέβεσαι τους μεγαλύτερους.
Νεώτερον δίδασκε.   Να διδάσκεις τους νεότερους.
Πλούτω απόστει.   Να αποστασιοποιείσαι από τον πλούτο.
Σεαυτόν αιδού.   Να σέβεσαι τον εαυτό σου.
Μη άρχε υβρίζων.   Να μην κυριαρχείς με αλαζονεία.
Προγόνους στεφάνου.   Να στεφανώνεις τους προγόνους σου.
Θνήσκε υπέρ πατρίδος.   Να πεθάνεις για την πατρίδα σου.
Επί νεκρώ μη γέλα.   Να μην περιγελάς τους νεκρούς.
Ατυχούντι συνάχθου.   Να συμπάσχεις με το δυστυχή.
Τύχη μη πίστευε.   Να μην πιστεύεις την τύχη.
Τελεύτα άλυπος.   Να πεθαίνεις χωρίς λύπη.

Κοινωφελές ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση: Ηλεκτρονική βιβλιοθήκη

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Ο Κύκλος των Μουσείων

 Από το 1997, ο Όμιλος Λάτση και η Eurobank EFG υπό την αιγίδα και το συντονισμό του Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση εκδίδουν κάθε χρόνο έναν τόμο αφιερωμένο σε ένα αρχαιολογικό μουσείο, με σκοπό τη δημιουργία μιας σειράς λευκωμάτων που, με την επιστημονική εγκυρότητα και την αισθητική τους προσέγγιση, συμβάλλουν στη βαθύτερη γνώση και κατανόηση των επιμέρους σελίδων της ιστορίας του ελληνικού πολιτισμού.

 http://www.latsis-foundation.org/gr/18/o_kuklos_ton_mouseion.html

Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός, με τα μοναδικής πνευματικής και καλλιτεχνικής δημιουργίας έργα λόγου και τέχνης, υπήρξε διαχρονικά η βασική πηγή έμπνευσης και το θεμέλιο της πολιτιστικής ανάτασης του δυτικού κόσμου. Τα ελληνικά μουσεία, στην πλειονότητά τους αρχαιολογικά, στεγάζουν ανεκτίμητα τεχνουργήματα της αρχαίας Ελλάδας.

Από το 1997, ο Όμιλος Λάτση και η Eurobank EFG υπό την αιγίδα και το συντονισμό του Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση εκδίδουν κάθε χρόνο έναν τόμο αφιερωμένο σε ένα αρχαιολογικό μουσείο, με σκοπό τη δημιουργία μιας σειράς λευκωμάτων που, με την επιστημονική εγκυρότητα και την αισθητική τους προσέγγιση, συμβάλλουν στη βαθύτερη γνώση και κατανόηση των επιμέρους σελίδων της ιστορίας του ελληνικού πολιτισμού.

Η πολιτιστική αυτή περιπλάνηση ξεκίνησε το 1997 με το Μουσείο Μπενάκη, οι θησαυροί του οποίου συνθέτουν το πολιτισμικό ψηφιδωτό του Ελληνισμού στον χώρο και τον χρόνο. Το ταξίδι συνεχίστηκε την αμέσως επόμενη χρονιά με την ανάβαση στον Ιερό Βράχο, εκεί όπου δίπλα από τον Παρθενώνα και τα άλλα μείζονα μνημεία του Δυτικού Πολιτισμού βρίσκεται το Μουσείο της Ακροπόλεως. Η πυξίδα του Ιδρύματος το 2001 στράφηκε προς το άγνωστο, για τους μη καλά μυημένους, Αρχαιολογικό Μουσείο του Πειραιά που επιφύλασσε σε όλους την ευχάριστη έκπληξη της ανακάλυψης, μέσα από τα εκθέματά του, της ζωής μιας πόλης που ενσάρκωσε τις αρχές και τις αξίες της Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Το 2002 πορευτήκαμε δυτικότερα, με τη επίσκεψη σε ένα από τα σπουδαιότερα και οσιότερα ιερά του αρχαίου κόσμου, τον Αρχαιολογικό Χώρο της Ελευσίνας, τόπο λατρείας της θεάς της γης, της βλάστησης, της γονιμότητας και της ελπίδας. Της θεάς Δήμητρας.

Σημαντικά ευρήματα για την αρχαία Ελλάδα στη Μεθώνη Πιερίας

Νέα σημαντικά δεδομένα για την εμπορική, οικονομική, κοινωνική και λογοτεχνική ζωή, για την καθημερινότητα και την γραφή των αρχαίων Ελλήνων αναμένεται να ανατρέψουν όλα όσα γνωρίζαμε για τον αρχαίο κόσμο.

Τα αρχαιολογικά ευρήματα και επιγραφές που εντοπίστηκαν στον αρχαιολογικό χώρο της Μεθώνης Πιερίας, χαρακτηρίζονται ως τα σημαντικότερα των τελευταίων 50 χρόνων, ενώ οι μελέτες τους βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο. Τα ευρήματα - επιγραφές, χαράγματα, εμπορικά σύμβολα κεραμικά σκεύη – συγκολλήθηκαν το 2007 και μόλις πέρσι εκδόθηκε από το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας ένας τόμος που περιλαμβάνει τις μελέτες και αναλύσεις γύρω από αυτά, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει ο πρώτος κύκλος συζητήσεων μεταξύ αρχαιολόγων από όλο τον κόσμο για την αξιολόγηση των ευρημάτων. Στο πλαίσιο αυτό διοργανώθηκε στη Θεσσαλονίκη από το ΚΕΓ το διήμερο διεθνές συνέδριο «Πανέλληνες εις Μεθώνην: γραφή και ύστερη γεωμετρική και πρωτοαρχαϊκή Μεθώνη, Μακεδονία», με περίπου 40 ειδικούς επιστήμονες από τους χώρους της αρχαιολογίας, της επιγραφικής, της αρχαίας ιστορίας, της φιλολογίας και της γλωσσολογίας. Στην πρώτη μέρα του συνεδρίου, ήδη, οι ειδικοί συμφώνησαν ότι οι πρώτες διαπιστώσεις από τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα σημαντικές, και προσφέρουν πλήθος νέων πληροφοριών για τον αρχαίο ελληνικό κόσμο, που χρήζουν περαιτέρω αναλύσεων, καθώς ενδεχομένως να φέρουν στο φως άγνωστες πτυχές. «Τα ευρήματα της Μεθώνης, χρονολογούνται στο 730-690 π.Χ., και είναι τα μοναδικά που έχουν βρεθεί στην Μακεδονία. Τα δε γράμματα των επιγραφών είναι τα αρχαιότερα χαράγματα που γνωρίζουμε. Δεν υπάρχουν άλλες γραπτές μαρτυρίες στον συγκεκριμένο χώρο και στον συγκεκριμένο χρόνο» επεσήμανε στο ΑΜΠΕ ο αναπληρωτής καθηγητής Επιγραφικής των Κλασσικών Σπουδών Φιλολογίας του ΑΠΘ, και ερευνητής του ΚΕΓ, Γιάννης Τζιφόπουλος. Κατά την ίδια περίπου περίοδο, χαράγματα σε επιγραφές έχουν βρεθεί από ανασκαφές στην Κρήτη, την Αττική, την Εύβοια και την Ιταλία. Η αρχαία Μεθώνη, ισχυρό εμπορικό κέντρο της Ν.Α. Ευρώπης Όπως προκύπτει από τις πρώτες αξιολογήσεις των ευρημάτων, η αρχαία Μεθώνη, αποτελούσε το ισχυρότερο διακομιστικό εμπορικό κέντρο των Βαλκανίων προς το νότο, και είχε αναπτύξει πλούσια δραστηριότητα και δίκτυο εμπορικό, οικονομικό, λογοτεχνικό και αποικιακό. Διέθετε μεγάλες εμπορικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις – όπως στη σημερινή Σίνδο, μόνο που η σύγκριση γίνεται στα μεγέθη της εποχής, και δύο λιμάνια, όπου προσάραζαν τα πλοία, τα οποία ήταν μεγαλύτερα από της Θάσου, που αναπτύχθηκαν 50 χρόνια μετά. «Τα λιμάνια της Μεθώνης ήταν τα ασφαλέστερα του Θερμαϊκού και η ανάπτυξή τους οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι βρισκόταν πολύ κοντά στις πλουτοπαραγωγικές πηγές – ξυλεία και μέταλλα – αλλά και στις γειτονικές περιοχές, όπου μεταφέρονταν τα εμπορικά προϊόντα» αναφέρει ο κ.Τζιφόπουλος. Πηγή: ΑΜΠΕ http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathciv_1_08/06/2012_446033

Επιγραφές, χαράγματα και εμπορικά σύμβολα στη γεωμετρική και αρχαϊκή κεραμική από το ‘Υπόγειο’ της Μεθώνης Πιερίας στη Μακεδονία

Ματθαίος Μπέσιος, Γιάννης Ζ. Τζιφόπουλος, Αντώνης Κοτσώνας, Μεθωνη Πιερίας Ι: Επιγραφές, χαράγματα και εμπορικά σύμβολα στη γεωμετρική και αρχαϊκή κεραμική από το ‘Υπόγειο’ της Μεθώνης Πιερίας στη Μακεδονία, εκδ. Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, Υπ. Παιδείας, δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, Αθήνα 2012, 552 σελ.
Το σύνολο των 191 κεραμικών με επιγραφές, χαράγματα και εμπορικά σύμβολα προέρχεται από την ανασκαφή του ‘Υπογείου’ της Μεθώνης Πιερίας, της αρχαιότερης σύμφωνα με την παράδοση αποικίας Ελλήνων από την Ερέτρια στον βορρά, και είναι μοναδικό για δύο λόγους: πρώτον, γιατί τα περισσότερα από τα αγγεία χρονολογούνται περίπου μεταξύ 730 και 690 π.Χ., εποχή από την οποία σώζονται ελάχιστα παραδείγματα ελληνικής γραφής. δεύτερον, γιατί στη Μακεδονία ενεπίγραφα ευρήματα, εγχάρακτα ή γραπτά, είναι εξαιρετικά σπάνια. Η μαρτυρία των ενεπίγραφων κεραμικών της Μεθώνης είναι ανυπολόγιστης αξίας για τις κλασικές σπουδές και συμβάλλει καθοριστικά στις συζητήσεις σχετικά με:
• την ελληνική γλώσσα και τους Έλληνες στη Μακεδονία
• τον δεύτερο ελληνικό αποικισμό
• το εμπόριο της κεραμικής, ειδικότερα των πρώιμων εμπορικών αμφορέων
• τα ‘αλφάβητα’ της Μεθώνης και την εμφάνιση του αλφαβήτου στην Ελλάδα
• τη διάλεκτο ή τις διαλέκτους της Μεθώνης
• τον αλφαβητισμό και την ‘εγγραμματοσύνη’
• τα εμπορικά, συμποτικά και άλλα περιβάλλοντα ανάπτυξης της γραφής
• τις απαρχές της λογοτεχνίας.
Στον τόμο παρουσιάζονται η ανασκαφή του ‘Υπογείου’ της Μεθώνης και τα ενεπίγραφα ευρήματα και μελετώνται ζητήματα χρονολόγησης, προέλευσης, τυπολογίας και ερμηνείας της κεραμικής, με έμφαση στην πρώιμη ελληνική γραφή.
http://www.archaiologia.gr/blog/2012/06/06/%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B8%CE%B1%CE%AF%CE%BF%CF%82-%CE%BC%CF%80%CE%AD%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%BA-%CE%AC-%CE%BC%CE%B5%CE%B8%CF%8E%CE%BD%CE%B7-%CF%80%CE%B9%CE%B5%CF%81%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CE%B9/

Μ. Μπέσιος, Γ. Τζιφόπουλος & Α. Κοτσώνας (2012). Μεθώνη Πιερίας Ι: Επιγραφές, χαράγματα και εμπορικά σύμβολα στη γεωμετρική και αρχαϊκή κεραμική από το ‘Υπόγειο’.

Μ. Μπέσιος, Γ. Τζιφόπουλος & Α. Κοτσώνας (2012). Μεθώνη Πιερίας Ι: Επιγραφές, χαράγματα και εμπορικά σύμβολα στη γεωμετρική και αρχαϊκή κεραμική από το ‘Υπόγειο’. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

  Είναι  στη διάθεση του κοινού ο τόμος  "Επιγραφές, χαράγματα και εμπορικά σύμβολα στη γεωμετρική και αρχαΐκή κεραμική από το "υπόγειο" της Μεθώνης Πιερίας στη Μακεδονία", όπως έχει δημοσιευτεί σε ηλεκτρονική μορφή στην ιστοσελίδα: http://uva.academia.edu/AntonisKotsonas/Papers/1656377/_._._and_._2012_._._ 

Ανοιξαν οι Δελφοί

Η 21η Ιουλίου είναι μία μέρα που θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη όλων, αφού το αρχαίο θέατρο των Δελφών άνοιξε μετά από 37 χρόνια σιωπής, για μία και μοναδική παράσταση με αγαπημένους καλλιτέχνες, υπό τη σκέπη του Φεστιβάλ Αθηνών και του υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού.

Στα «θυρανοίξια» του θεάτρου, όπως αποκάλεσε την θεατρική και μουσική εκδήλωση ο Βασίλης Παπαβασιλείου, ερμήνευσαν αποσπάσματα αρχαίου δράματος ο Γιάννης Βογιατζής από τους Πέρσες του Αισχύλου, ο Νίκος Καραθάνος, που είναι και ο σκηνοθέτης της παράστασης, από τον Ηρακλή μαινόμενο του Ευριπίδη, η Ελένη Κοκκίδου από την Αντιγόνη του Σοφοκλή, η Λυδία Κονιόρδου ερμήνευσε το Μονόλογο της Ιφιγένειας και την εισαγωγή από τη Μήδεια, η Όλια Λαζαρίδου απήγγειλε ορφικούς ύμνους, ο Βασίλης Παπαβασιλείου διάβασε αποσπάσματα από το έργο Άρτος και οίνος, η Ρένη Πιττακή ερμήνευσε αποσπάσματα από τις Όρνιθες και η Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου από το χορό του Αγαμέμνονα του Αισχύλου.

Την έναρξη της παράστασης έκανε το Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο που αποτελούν οι Γιώργος Δεμερτζής (βιολί α'), Δημήτρης Xανδράκης (βιολί β'), Ντέιβιντ Μπόγκοραντ (βιόλα) και Άγγελος Λιακάκης (τσέλλο), και παρουσίασε τις «Πέντε Ελληνικές Μελωδίες» του Μωρίς Ραβέλ, με τη συμμετοχή της σοπράνο Λένιας Ζαφειροπούλου και το «Κουϊντέτο για κλαρινέτο» του Μότσαρτ, με τη συμμετοχή του Διονύση Γραμμένου Ζαφειροπούλου, που ερμήνευσε κομμάτια από τους «36 Ελληνικούς Χορούς» του Νίκου Σκαλκώτα.

Μεθώνη Πιερίας Ι: Επιγραφές, χαράγματα και εμπορικά σύμβολα στη γεωμετρική και αρχαϊκή κεραμική από το ‘Υπόγειο’

Πρόγραμμα συνεδρίου - Conference Program

Centre for the Greek Language International Conference:
Panhellenes at Methone:
graphe in Late Geometric and Protoarchaic Methone, Macedonia
(ca 700 BCE)
Thessaloniki, June 8-10, 2012
Pavlos Zannas Hall, Olympion Theatre, 10 Aristotelous Square

Organizing Committee:
Jenny Strauss Clay, University of Virginia
Antonios Rengakos, Aristotle University of Thessaloniki
Yannis Tzifopoulos, Aristotle University of Thessaloniki 

 Το συνέδριο, 8-10 Ιουνίου 2012, είναι αφιερωμένο στη σπουδαιότητα των ευρημάτων της Μεθώνης για την αρχαιολογία, την αρχαία ιστορία,λογοτεχνία και τη μελέτη των ελληνικών διαλέκτων.

Οι πρόσφατες ανασκαφές από το 2003-04 έφεραν στο φως την αρχαία Μεθώνη στο νότιο τμήμα του δέλτα του ποταμού Αλιάκμονα, ακριβώς βόρεια της σημερινής Αγαθούπολης. Η Μεθώνη, αποικία των Ερετριέων κατά το 2ο αποικισμό(800-500 π.Χ.) είναι η παλαιότερη αποικία της νότιας Ελλάδας στο Βόρειο Αιγαίο. Στο τέλος του 8ου αι. το ασφαλέστερο λιμάνι του Θερμαικού, η Μεθώνη εξελίχθηκε σε εμπορικό και επιχειρηματικό κέντρο της περιοχής.

  Το σύνολο των 191 κεραμικών με επιγραφές, χαράγματα και εμπορικά σύμβολα προέρχεται από την ανασκαφή του ‘Υπογείου’ της Μεθώνης Πιερίας, της αρχαιότερης σύμφωνα με την παράδοση αποικίας Ελλήνων από την Ερέτρια στον βορρά, και είναι μοναδικό για δύο λόγους: πρώτον, γιατί τα περισσότερα από τα αγγεία χρονολογούνται περίπου μεταξύ 730 και 700 π.Χ., εποχή από την οποία σώζονται ελάχιστα παραδείγματα ελληνικής γραφής· δεύτερον, γιατί στη Μακεδονία ενεπίγραφα ευρήματα, εγχάρακτα ή γραπτά, είναι εξαιρετικά σπάνια. Η μαρτυρία των ενεπίγραφων κεραμικών της Μεθώνης είναι ανυπολόγιστης αξίας για τις κλασικές σπουδές και συμβάλλει καθοριστικά στις συζητήσεις σχετικά με:

• την ελληνική γλώσσα και τους Έλληνες στη Μακεδονία
• τον δεύτερο ελληνικό αποικισμό
• το εμπόριο της κεραμικής, ειδικότερα των πρώιμων εμπορικών αμφορέων
• τα «αλφάβητα» της Μεθώνης και την εμφάνιση του αλφαβήτου στην Ελλάδα
• τη διάλεκτο ή τις διαλέκτους της Μεθώνης
• τον αλφαβητισμό και την «εγγραμματοσύνη»
• τα εμπορικά, συμποτικά και άλλα περιβάλλοντα ανάπτυξης της γραφής
• τις απαρχές της λογοτεχνίας.

Στον τόμο παρουσιάζονται η ανασκαφή του ‘Υπογείου’ της Μεθώνης και τα ενεπίγραφα ευρήματα και μελετώνται ζητήματα χρονολόγησης, προέλευσης, τυπολογίας και ερμηνείας, με έμφαση στην πρώιμη ελληνική γραφή.
http://ancdialects.greeklanguage.gr/

Αρχαιολογικό Μουσείο: Εκθεση για το περίφημο ναυάγιο των Αντικυθήρων

Ολα τα ευρήματα από το διάσημο ναυάγιο των Αντικυθήρων και τα 72 θραύσματα του Μηχανισμού παρουσιάζονται για πρώτη φορά μαζί σε μία έκθεση.

Το σύνολο σχεδόν των αρχαιοτήτων που ανασύρθηκαν από το περίφημο Ναυάγιο των Αντικυθήρων – 378 αντικείμενα – παρουσιάζεται για πρώτη φορά στη νέα περιοδική έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου που εγκαινιάζεται στις 5 Απριλίου.

 «Το Ναυάγιο των Αντικυθήρων - Το πλοίο, οι θησαυροί, ο Μηχανισμός» είναι ο τίτλος αυτής της περιοδικής έκθεσης με την οποία το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο συνεχίζει,  την υλοποίηση των στόχων του.

 «Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων είναι ένας αναλογικός υπολογιστής εκπληκτικής τεχνολογίας» έχει πει ο αστρονόμος Γιάννης Σειραδάκης, μέλος της διεθνούς Ομάδας Μελέτης Μηχανισμού Αντικυθήρων.
 Η έκθεση θα διαρκέσει έναν χρόνο, δηλαδή έως τις 28 Απριλίου 2013.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΖ’ ΕΦΟΡΕΙΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΙΕΡΙΑΣ

Τις τελευταίες μέρες ενημερωθήκαμε για το σχέδιο νόμου σχετικά με το νέο οργανόγραμμα του ΥΠΠΟΤ, σύμφωνα με το οποίο προωθούνται συγχωνεύσεις των αρχαιολογικών υπηρεσιών με στόχο τις περικοπές των δαπανών του Υπουργείου.

Με έκπληξη διαπιστώσαμε ότι σε αντίθεση με άλλες Περιφέρειες (Θεσσαλία, Στερεά Ελλάδα, Κρήτη, Πελοπόννησος κ.λπ.), όπου διατηρούνται οι Εφορείες Αρχαιοτήτων ανά νομό, η ΚΖ’ ΕΠΚΑ είναι η μοναδική υπηρεσία που καταργείται και συγχωνεύεται με δύο άλλους νομούς (Θεσσαλονίκης και Κιλκίς), με τους οποίους όχι μόνο δεν έχει κοινά γεωγραφικά σύνορα αλλά ούτε καν μοιράζεται τον ίδιο στενό πολιτισμικό κύκλο. 

Η συγχώνευση αυτή αποτελεί πλήγμα για τον Πολιτισμό της Πιερίας, που για μια ακόμη φορά απαξιώνεται με τον χειρότερο τρόπο. Γι’ αυτό καλούμε την τοπική κοινωνία, όλους τους φορείς και τους θεσμικούς της εκπροσώπους σε συνέργεια και συμπαράσταση. Για μία υπηρεσία της Πιερίας που δεν κοστίζει για το ελληνικό δημόσιο (ενοίκια κ.λπ.), για μία Πιερία με έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, το Δίον, με ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία του κόσμου, τον Όλυμπο, με ένα τεράστιο αρχαιολογικό έργο στη Βόρεια Πιερία  (Πύδνα, Μεθώνη κλπ.) και την περιοχή του Μακεδονικού Ολύμπου (Δίον, Λείβηθρα, Ηράκλειο/Πλαταμών κλπ.) που άλλαξε την ιστορία της Μακεδονίας, αλλά και με ένα μεγάλο υπηρεσιακό έργο, που μπορεί τεχνικά να μετρηθεί ακόμη και μόνο από τα έργα που επεδίωξε και ενέταξε στο ΕΣΠΑ με τις δικές της δυνάμεις ! 

Για του λόγου το αληθές επισυνάπτουμε τον κατάλογο των Εφορειών ανά την Ελλάδα:

Εφορείες με τρεις Περιφερειακές Ενότητες !! Μία και μοναδική !

1.     Εφορεία Αρχαιοτήτων Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης – Κιλκίς – Πιερίας με έδρα τη Θεσσαλονίκη και αρμοδιότητα που εκτείνεται στις Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης, Κιλκίς και Πιερίας. (πλην των Δήμων αρμοδιότητας Εφορείας Πόλης Θεσσαλονίκης)

Κάγκελα για την προστασία του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου;

Κάγκελα στο Εθνικό Αρχαιολογικό  Μουσείο; Φθάσαμε  ως  εκεί;  Οι εικόνες όμως μιλούν από  μόνες  τους,  ενίοτε  κάνουν  το  γύρο  του κόσμου  και  οι  τουρίστες  τις  παίρνουν μαζί  τους  φεύγοντας  από την  Ελλάδα. 
Οι  κίονες  της  εισόδου  με  γκράφιτι,  το  ίδιο  και η μαρμάρινη  σκάλα,  αλλού  τα  μάρμαρα  είναι σπασμένα,  στις  απόμερες  γωνιές βρίσκονται τα  απομεινάρια χρήσης ναρκωτικών, το  φυλάκιο  επί της  οδού  Μπουμπουλίνας  πυρπολημένο.
Το  Εθνικό Αρχαιολογικό  Μουσείο  και  ο περιβάλλων  χώρος  του  έχει  γίνει τα τελευταία  χρόνια  στόχος διαφόρων ασυνείδητων, καταφύγιο για εξαρτημένα  άτομα –κάτι που  συνοδεύεται και με τη διακίνηση  ουσιών_ ενώ  όποιος  και  για  όποιο λόγο  διαμαρτύρεται  μπορεί  να  ρίξει και μία μολότοφ. 

ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΤΗΚΑΝ ΔΥΟ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΓΚΕΤΙ

Ενα γουρουνάκι για τον Απόλλωνα, ένα μαύρο κατσικάκι γάλακτος για τον Διόνυσο κι ένα αρνάκι για την Αθηνά. Είναι μερικά μόνο από τα ζώα που οι κάτοικοι του Θορικού κατά τον 5ο αιώνα π.Χ. ήταν υποχρεωμένοι να θυσιάζουν στους θεούς. Υποχρεώσεις που καταγράφονταν λεπτομερώς στο 65 στίχων αρχαίο ημερολόγιο - μία από τις δύο στήλες που επεστράφησαν στην Ελλάδα από το αμερικανικό Μουσείο Γκετί καθώς αποδεδειγμένα είχαν εξαχθεί παράνομα από την Ελλάδα.

«Ο επαναπατρισμός των δύο αρχαιοτήτων έχει ουσιαστική και συμβολική σημασία. Η επιστροφή αυτή στέλνει το μήνυμα ότι δεν θα σταματήσουμε την προσπάθεια ανάκτησης κάθε μνημείου που έχει εξαχθεί παράνομα από τη χώρα μέχρι να διασφαλίσουμε την επιστροφή του και την τιμωρία αυτών που το έκλεψαν», τόνισε ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος.

Βάναυσα φέρθηκαν οι αρχαιοκάπηλοι στην επιτύμβια στήλη του 5ου αι. π.Χ. - το δεύτερο αρχαίο έργο που επεστράφη - στην οποία απεικονίζονται μια κυρία καθισμένη και η δούλη της, που την κοιτάζει λυπημένη καθώς αποχωρεί για το τελευταίο ταξίδι. Με καλέμι και πριόνι αφαίρεσαν τμήματα του ακατέργαστου μαρμάρου στην πίσω όψη - όπως έκανε και ο Ελγιν με τα Γλυπτά του Παρθενώνα - για να τα μεταφέρουν ευκολότερα.

Επαναπατρισμός ελληνικών αρχαιολογικών ευρημάτων

Επιστράφηκαν  από το  Μουσείο  Γκέτι του  Λος Αντζελες  και  από  σήμερα το  πρωί βρίσκονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, τμήματα  ενός  επιτύμβιου αναγλύφου,  το  βασικό  κομμάτι  του  οποίου  βρίσκεται στο  Μουσείο Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου στην Αθήνα  και  μία ενεπίγραφη στήλη  από το  Θορικό  της Αττικής   από  όπου  είχε  κλαπεί.

Πρόκειται συγκεκριμένα για  δύο τμήματα   από  ένα  επιτύμβιο στο  οποίο απεικονίζονται δύο γυναικείες μορφές, η κυρία καθισμένη αριστερά και η δούλη εμπρός της, που ακουμπά το δεξί της χέρι στο μάγουλο.Το ανάγλυφο  έργο αποτελεί ένα εξαιρετικό δείγμα γλυπτικής αττικού εργαστηρίου  και χρονολογείται στα τέλη  του 5^ου π. Χ.  αιώνα.

Η ταύτιση   αυτών  των  δύο θραυσμάτων   που  είχαν φθάσει –φυσικά δια  παράνομης  οδού _ στο Γκέτι   είχε επισημανθεί ήδη από το 1975 αλλά  μόλις   πριν  από λίγο καιρό  το  αμερικανικό  μουσείο παραδέχθηκε  ότι πρόκειται για  κλεμμένα  και  συμφώνησε για την επιστροφή τους στην Ελλάδα,  προκειμένου να  συνενωθούν  με το  τρίτο  κομμάτι  που  βρίσκεται στο Μουσείο  Κανελλοπούλου.

 Ως  αντάλλαγμα «καλής  διαγωγής»  μάλσιτα,   το  Μουσείο  Γκέτι θα  λάβει  από τη  χώρα  μας, με  μορφή  δανεισμού για  δύο χρόνια, μία αρχαία ενεπίγραφη στήλη από το  Εθνικό Αρχαιολογικό  Μουσείο, που απεικονίζει τον Ηρακλή και τον Αντίοχο, ήρωα της Αντιοχίδος φυλής. 

Από το  http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=447753&h1=true